Аҧсны Аҳәынҭқарра ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла асаит
АҦС РУС

"Амилаҭ хәыҷы алитература ду рымазар ауеит. Сара уи агәра згоит".

Д. И. Гәлиа

Аҧсны Аҳәынҭқарра ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла

Аҧсны Аҳәынҭқарра

ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла

ИԤСҬАЗААРА ДАЛҴИТ ЗАУР БЫҬӘБА





83 шықәса дшырҭагылаз иԥсҭазаара далҵит аԥсуа шәҟәыҩҩы, ажурналист, Аԥсны акультура зҽаԥсазтәыз аусзуҩы  Заур Быҭәба. Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла гәалсра дула ирыдышшылоит ауацәеи аҭынхацәеи.

Ашәҟәыҩҩы, ажурналист, апублицист, Заур Расим-иҧа Быҭәба диит 1942 ш. август 16 рзы Очамчыра араион Аҭара ақыҭан. Аҧсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгылеи (2003) СССР-и Аҧсни ржурналистцәа Реидгылақәеи дрылан.

1965 ш. далгеит асубтропикатә нхамҩа Аҟәатәи аинститут, иара убас 1979 ш. иҵара хиркәшеит М. В. Ломоносов ихьӡ зху Москватәи аҳәынҭқарратә университет ажурналистика афакультет аҟны. Данқәыҧшыз инаркны арҿиара аус дазҿлымҳан, бзиа ибон. Аусура далагоит Очамчыратәи араионтә газеҭ «Акоммунизм ахь» («Ерцахә») аҟны еиҭагаҩыс. Хара имгакәа аҟәша деиҳабхоит, ашьҭахь аредактор ихаҭыҧуаҩс дыҟан. Абасала ажурналистика инапы алакын, аха, ега ус акәзаргьы, алитература еиҳа игәы азыбылуан, аҩымҭақәа раҧҵара агәаҳәара иман, егьицааиуан. Убри аҟнытә, аҳҭны-қалақь ахь диасырц иӡбеит, игәҭакгьы наигӡеит.

Акыр шықәса инеиԥынкыланы аус иуан Аҧснытәи аҳәынҭшәҟәҭыжьырҭаҿы. Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан акәзар, Аҧсадгьыл ахьчаразы ақәҧара иазкыз апублицистикатә ҩымҭақәа аҧиҵеит. 1997-1998 шықәсқәа рзы редакторс даман, егьҭижьуан агазеҭ «Аҧсуа ҭоурыхқәа».

Иҭыҵит иҩымҭақәа реизга жәпакы. Иажәеинраалақәеи, иажәабжьқәеи, ахәыҷқәа ирызку илакә-поемақәеи, ипиесақәеи, иминиатиурақәеи аҧхьаҩцәа ирдыруеижьҭеи акрааҵуеит. Иажәеинраалақәа агәылоуп «Аҧсуа поезиа антологиа ХХ ашәышықәса» (Аҟәа – Москва, 2001; 2009). Иҩымҭақәа рнылон: агазеҭ «Аԥсны ҟаԥшь» «Аԥсны», ажурнал «Алашара» уҳәа егьырҭгьы.

Еиуеиԥшым ашықәсқәа рзы Аҟәа иҭыжьын ишәҟәқәа: «Сыҧсны сшыбзахаз» (Асатиратә жәабжьқәа, 1979); «Ауаҩызаҵә имҩала» (Ажәеинраалақәа, 1981); «Аџьныш иҳәҳәабжь амаӡа» (Алакә-поема, 1985); «Уҭи-сыҭи…» (Ажәабжьқәа. Апиесақәа. Аминиатиурақәа», 1987); (Иҩымҭақәа» (Ҩ-шәҟәыкны. Актәи атом. Ажәабжьқәа. Аицәажәарақәа. Апоемақәа, 2005); «Чча-џьџьааи, ҳаџь-џьџьааи, ҳабгалаџааи. Аицәажәахәтә» (2010); «Иҩымҭақәа» (Ҩ-томкны. Актәи атом. Ажәабжьқәа, ажәабжьауқәа, аицәажәахәтәқәа, ажәеинраалақәа, апоемақәа, 2012; Аҩбатәи атом. Чаҵә Чагә ихҭысқәа. Ихарҭәаау ахҧатәи аҭыжьра, 2015); аурысшәахь еиҭаганы Аҟәа иҭыҵит:  «Веселые и невеселые приключения Чагу Чацба» (Рассказы, анекдоты, легенды, 1990); «Приключения Чагу Чацба» (Рассказы, Анекдоты, Легенды. (Записал З. Бутба). Второе дополненное издание, 2009).

Заур Расим-иԥа Быҭәба игәалашәара хашҭра ақәымкәа ирыцзаауеит шықәсырацәала аус ицызуази иҩызцәа ашәҟәыҩҩцәеи.

Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла.